De volgende stap in kantoorhuisvesting
De afgelopen jaren heb ik als huisvestingsadviseur en ontwerper veel organisaties mogen begeleiden bij het ontwikkelen van nieuwe werkplekconcepten én de vertaling daarvan naar interieurontwerp. Vaak stond daarbij dezelfde vraag centraal: Ontwikkel een werkplekconcept dat aansluit bij de visie, strategie en (toekomstige) manier van werken van de organisatie.
Die manier van werken werd vaak in kaart gebracht via persona’s, activiteiten, user journeys en bijbehorende ruimtetypologieën. Dit werd jarenlang gezien als de standaard voor flexibele en efficiënte huisvestingsconcepten, vaak onder de noemer Activity Based Working (ABW).
Het werkte tot op zekere hoogte goed.
Waarom Activity Based Working niet meer voldoende is
De basis van Activity Based Working is logisch: werkplekken worden gekoppeld aan activiteiten. Focuswerk, overleg en samenwerking krijgen elk hun eigen plek. Het biedt de gebruikers variatie en keuzevrijheid.
Maar in de praktijk blijkt een belangrijke beperking: ABW kijkt naar wat mensen doen, maar niet naar wie zij zijn en wat hun persoonlijke voorkeuren zijn. De keuzevrijheid beperkt zich tot functies.
Het model houdt beperkt rekening met verschillen tussen mensen. Terwijl juist die verschillen bepalen of iemand goed kan functioneren in een bepaalde omgeving.
Dit bleek ook uit ons trendrapport dat we begin dit jaar publiceerden. Zo bepaalde in 2025 niet meer het aantal bureaus, maar de kwaliteit van de werkdag of mensen naar kantoor kwamen. Medewerkers verwachten keuzevrijheid in goede plekken voor focus, samenwerken, (digitaal) overleg en met duidelijke spelregels over gebruik. Keuzevrijheid in functie én beleving. De kamelenweek met piekdrukte op dinsdag en donderdag blijft dominant, waarbij de uitdaging niet in bezetting zit maar in piekkwaliteit. De vraag is niet meer: “Hoe veel plekken hebben we nodig?” maar: “Wat moet op piekdagen echt goed werken?” en hoe zorgen er we ervoor dat iedereen de juiste beleving heeft, om zijn werkdagen goed uit te kunnen voeren? Wat we vaak hoorden is dat medewerkers na een kantoordag thuis blijven om te kunnen herstellen & op te laden.
ABW heeft organisaties geholpen om efficiënter en effectiever met ruimte om te gaan, maar heeft ook geleid tot knelpunten:
- verminderde concentratie
- oplopende stress
- lagere productiviteit
- minder verbinding
Een kantoor is namelijk meer dan een verzameling van types werkplekken. Het is een omgeving die direct invloed heeft op hoe mensen zich voelen, functioneren en verbinden. En dat is juist waarom we meer aandacht mogen besteden aan hoe mensen zich voelen en welke ervaring zei nodig hebben.
Van activiteiten naar ervaring
Wat we in de praktijk steeds duidelijker zien, is dat dezelfde activiteit voor verschillende mensen iets anders vraagt van de omgeving.
Neem ‘geconcentreerd werken’:
- De één zoekt stilte en minimale prikkels
- De ander functioneert juist beter in een levendige omgeving
Ik merk dat zelf ook. Wanneer ik focus nodig heb, werk ik het liefst in een bruisende ruimte zoals een koffiebar. Een collega met dezelfde rol kiest juist voor een afgesloten, rustige plek. Volgens het ABW principe, zouden mijn collega en ik waarschijnlijk binnen dezelfde ‘persona’ vallen. Zelfde functieprofiel, zelfde taak & doel en zelfde activiteiten in een werkweek. Toch zijn onze behoeftes totaal anders. Tegelijkertijd zie ik duidelijke patronen ontstaan tussen organisaties. De ene organisatie heeft meer behoefte aan prikkelrijke omgevingen en de andere organisatie aan prikkelarme omgevingen.
Dat maakt het vraagstuk interessanter en complexer.
Organisaties moeten dus:
- kijken naar individuele behoeften
- én begrijpen hoe deze zich verhouden binnen teams
Waar ligt de balans tussen prikkelrijk en prikkelarm?
De uitdaging zit niet in ontwerpen voor iedereen afzonderlijk, maar in het ontwerpen van een omgeving waarin verschillende behoeften naast elkaar kunnen bestaan. Juist in die balans ligt de sleutel tot een goed werkend huisvestingsconcept.
Experience Based Working (EBW)
Vanuit deze inzichten is binnen WorkWire een nieuwe benadering ontstaan: Experience Based Working (EBW).
EBW bouwt voort op ABW, maar voegt een cruciale dimensie toe: de ervaring van de gebruiker. De essentie: De juiste ruimte, voor de juiste persoon, op het juiste moment. De ontwerpprincipes die we hiervoor hanteren, hebben direct invloed op hoe we ons voelen en daarmee ook presteren. Denk aan factoren als: licht, geluid, klimaat, geur, drukte, ruimtelijke indeling, kleuren, materialen & texturen. Deze factoren bepalen hoe comfortabel en gefocust we ons voelen.
Een praktisch perspectief
De stap naar een betere werkplek hoeft niet altijd groot te zijn. Veel begint bij bewustwording.
Probeer dit eens:
- Welke activiteiten voer ik uit op een gemiddelde werkdag?
- In welke omgeving doe ik dat?
- Hoe voel ik me dan? Wat in mijn werkomgeving helpt mij en wat kost mij energie?
Door dit inzichtelijk te maken, kun je bewuster keuzes maken in waar en hoe je werkt.
Van theorie naar praktijk:
Veel van deze principes worden pas echt duidelijk wanneer je ze ervaart.
Daarom geven WorkWire en Design for Blooming tijdens de Workplace Xperience Summit op woensdag 20 mei om 13.10 de workshop:
Experience Based Working: zo creëer je een empowering workspace.
In deze interactieve workshop voor eindgebruikers ontdek je hoe Experience Based Working en neuro-responsief design bijdragen aan meer focus, welzijn en samenwerking.
WorkWire en Design for Blooming nemen je mee in de nieuwste inzichten uit neurowetenschap en werkplekstrategie, en vertalen deze direct naar de praktijk. Geen lange theorie, maar concrete tools, inspirerende voorbeelden en een hands-on case waarin je zelf aan de slag gaat met het ontwerpen van een ‘empowering workspace’.
Je verlaat de sessie met frisse inzichten, direct toepasbare ideeën en een nieuwe blik op hoe jouw werkomgeving kan bijdragen aan het succes van mensen én organisaties.
Tot slot
De toekomst van werk gaat niet alleen over waar we werken en wat we doen, maar vooral over hoe we ons voelen terwijl we werken. Wanneer huisvestingsconcepten ontwikkeld worden vanuit gebruikerservaring in plaats van alleen activiteit, ontstaat een werkomgeving die:
- efficiënter is
- inclusiever is
- gezonder is
- duurzamer is
En precies daar begint de volgende stap in de toekomst van kantoorhuisvesting.
Dit artikel is geschreven door Britt Luijpers, Senior Consultant bij WorkWire.
